Για τη συγκυρία

Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, ο χώρος της ανώτατης εκπαίδευσης γνώρισε μια από τις μεγαλύτερες αναταραχές της τελευταίας εικοσαετίας. Οι κινητοποιήσεις των φοιτητών και πανεπιστημιακών ενάντια στο νέο νόμο πλαίσιο της ΝΔ και την αναθεώρηση του άρθρου 16 μπλόκαραν και καθυστέρησαν τα νεοφιλελεύθερα σχέδια. Ωστόσο, η κυβέρνηση προσπαθεί να εφαρμόσει την εκπαιδευτική αναδιάρθρωση τόσο σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο όσο και ανά ίδρυμα, με βάση τους συσχετισμούς που διαμορφώνονται σε κάθε περίπτωση.

Η κατάσταση παραμένει, επομένως, ανοικτή. Ο νέος υπουργός παιδείας προωθεί αποφασιστικά την εξίσωση των δημόσιων πτυχίων με αυτά των , δηλώνει ευθαρσώς ότι ο νέος νόμος πλαίσιο θα εφαρμοστεί και επιμένει ότι η αναθεώρηση του άρθρου 16 εξακολουθεί να αποτελεί στοίχημα για την κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, το αντιδραστικό καθηγητικό μπλοκ και μεγάλο μέρος των πρυτάνεων, επιχειρεί να πάρει τη ρεβάνς από την ΠΟΣΔΕΠ και το φοιτητικό κίνημα και σε πλήρη αρμονία με τις κυβερνητικές επιδιώξεις να στήσει όλους τους μηχανισμούς και τις ρυθμίσεις του νόμου πλαίσιο.

Μάλιστα, όσον αφορά την ισοτίμιση, η κυβέρνηση δε φαίνεται να αρκείται στην ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο της ευρωπαϊκής οδηγίας 36/05, η οποία προβλέπει ότι τα κέντρα που αποτελούν παραρτήματα πανεπιστημίων χωρών της ΕΕ πρέπει να αναγνωρίζονται ως ισότιμα. Έχει δηλώσει την πρόθεσή της να συμπεριλάβει και τα αντίστοιχα ιδρύματα από τις ΗΠΑ σε αυτή τη διαδικασία αναγνωρίζοντας ουσιαστικά όλα τα ΚΕΣ. Η πολιτική αυτή αποτελεί μια προσπάθεια να εφαρμοστεί επί της ουσίας η αναθεώρηση του άρθρου 16 και να παρακαμφθεί ο σκόπελος του πανεκπαιδευτικού και ευρύτερου κινήματος υπέρ της δημόσιας δωρεάν εκπαίδευσης, στο όνομα της επιβολής αυτής της πολιτικής από την ΕΕ. Οφείλουμε να αποκαλύπτουμε τις ευθύνες της κυβέρνησης της ΝΔ, αφού οι ελληνικές κυβερνήσεις συμμετέχουν σε όλα τα όργανα της ΕΕ από την ευρωβουλή και τα συμβούλια υπουγών ως τα πλέον αντιδημοκρατικά, όπως η Κομισιόν, όπου συνδιαμορφώνουν και συναποφασίζουν όλες τις αντιδραστικές νεοφιλελεύθερες αποφάσεις. Ειδικά για τα ΚΕΣ, άλλωστε, είναι η ίδια η κυβέρνηση και η Νέα Δημοκρατία που δια του τότε ευρωβουλευτή Κ. Χατζηδάκη ζήτησε στο ευρωκοινοβούλιο την εφαρμογή της ισοτίμησης, στηριζόμενη στην πολιτική των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, οι οποίες άφηναν αυτά τα ιδρύματα να λειτουργούν και να πουλάνε ελπίδες σε όσους δεν κατάφεραν να μπουν στα ελληνικά πανεπιστήμια. Εάν οι προσπάθειες της κυβέρνησης ευοδωθούν, θα σημάνει αυτόματα συμπίεση των δικαιωμάτων όλων των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προς τα κάτω με τη διαμόρφωση ενός ακόμη ανταγωνιστικότερου πλαισίου στην αγορά εργασίας. Ταυτόχρονα, θα υπάρξει πίεση προς τα δημόσια ιδρύματα να προσαρμόσουν τα προγράμματα σπουδών τους στη λογική της κατάρτισης την οποία ακολουθούν και τα ΚΕΣ και είναι σύμφωνη με τις σύγχρονες επιταγές της αγοράς. Βέβαια, είναι προφανές ότι φοιτητικό και πανεκπαιδευτικό κίνημα έχει σαφώς επηρεάσει την κυβερνητική στρατηγική και γι’ αυτό ακόμα δεν έχει προχωρήσει αυτή η κίνηση, αν και υπάρχουν δεσμεύσεις ότι αυτό θα γίνει εντός του 2008. Σε καμία περίπτωση δεν αντιμετωπίζουμε τους φοιτητές και τις φοιτήτριες των ΚΕΣ- ΙΕΚ ως αντιπάλους μας, αφού έχουν αποκλειστεί από την τριτοβάθμια εκπαίδευση λόγω της νεοφιλελεύθερης εκπαιδευτικής πολιτικής (πχ βάση του 10). Αντίθετα, τους θεωρούμε συναγωνιστές και συναγωνίστριες στη διεκδίκηση κοινών αιτημάτων και τους θέλουμε δίπλα μας στο πανεκπαιδευτικό κίνημα.

Στο επίπεδο τα εφαρμογής του νέου νόμου πλαίσιο, αλλά και πτυχών της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης (πχ αξιολόγηση) οι οποίες δεν έχουν ακόμα εφαρμοστεί στην πλειοψηφία των ιδρυμάτων της χώρας, η κυβέρνηση επιχειρεί να εφαρμόσει το νόμο μερικώς και κατά ίδρυμα ανάλογα με τις συνθήκες και τους συσχετισμούς που επικρατούν. Ταυτόχρονα, από τις κεντρικές οδηγίες για την εφαρμογή του νόμου, υπάρχει μόνο το προεδρικό διάταγμα για τα βιβλία, το οποίο προβλέπει ουσιαστικά τη διανομή ενός μόνο συγγράμματος και σε καμία περίπτωση ούτε καν καθιερώνει πολλαπλά συγγράμματα, όπως διατεινόταν η κυβέρνηση αλλά αντίθετα μειώνει τον αριθμό των συγγραμμάτων. 

Παράλληλα, εκκρεμούν δύο πολύ κομβικά σχέδια νόμου για την έρευνα και τα μεταπτυχιακά. Όσον αφορά την έρευνα, επιχειρείται η περαιτέρω εξάρτηση της έρευνας από τις ανάγκες των επιχειρήσεων και την ιδιωτική χρηματοδότηση. Για τον έλεγχο αυτής της διαδικασίας δημιουργείται ένας κεντρικός μηχανισμός στον οποίο δε θα εκπροσωπούνται φοιτητές και καθηγητές. Από την άλλη πλευρά, τα μεταπτυχιακά καθίστανται ο δοκιμαστικός σωλήνας των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Προβλέπεται η κρατική χρηματοδότηση για ένα μεταπτυχιακό ανά τμήμα και καμία μέριμνα για τα υπόλοιπα, τη στιγμή που τα δίδακτρα και οι ιδιωτικές χορηγίες θεσμοθετούνται ως πηγές χρηματοδότησης. Εγκαθιδρύεται η αξιολόγηση και το καθεστώς των πιστωτικών μονάδων, ενώ οι υποψήφιοι διδάκτορες ουσιαστικά εξαναγκάζονται σε μαύρη εργασία.

Και ενώ η επίθεση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση καλά κρατεί, η υποχρηματοδότηση συνεχίζεται για ακόμη μια χρονιά. Η κυβέρνηση όχι μόνο δεν τήρησε, όπως γίνεται με όλες τις τελευταίες κυβερνήσεις, τη δέσμευσή της για 5% του ΑΕΠ για την παιδεία, αλλά η χρηματοδότηση, ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι μικρότερο από πέρυσι.

Η απάντησή μας

Εμείς, ως Αριστερή Ενότητα οφείλουμε να συνεχίσουμε στο δρόμο που ακολουθήσαμε το προηγούμενο διάστημα με στρατηγικό στόχο την ανατροπή της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να επιζητούμε τη διατήρηση των κινηματικών διαδικασιών ούτως ώστε να παραμένουν σε εγρήγορση οι φοιτητικοί σύλλογοι και ταυτόχρονα να διατηρείται το ζήτημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην επικαιρότητα και να πιέζεται η κυβέρνηση και να μην εφαρμόσει τις πολιτικές της. Θα πρέπει να αναδεικνύουμε τα ζητήματα και να ασκούμε αντιπολίτευση στο εσωτερικό των συλλόγων, κάτι που φυσικά η ΠΑΣΠ δεν θέλει και δεν μπορεί να κάνει, όντας πολιτικός βραχίονας μιας εκ των δύο δυνάμεων του δικομματισμού στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ. Ταυτόχρονα θα πρέπει να αποτελέσουμε το συνδετήριο κρίκο μεταξύ των δυνάμεων της αριστεράς γιατί η κινηματική ενότητα αποτελεί βασικό συστατικό μιας νικηφόρας πορείας για το φοιτητικό κίνημα. Οι ηγεμονισμοί της ΠΚΣ κυρίαρχα αλλά και της ΕΑΑΚ δείχνουν την αδυναμία τους να αντιληφθούν αυτήν την πραγματικότητα και θα πρέπει να τους πιέζουμε συνεχώς προς αυτή την κατεύθυνση. Μόνο έτσι θα καταστεί δυνατή η ανασυγκρότηση του φοιτητικού κινήματος με όρους πραγματικά επικίνδυνους για την κυβερνητική πολιτική. Θα πρέπει να υπάρξει κάλεσμα της Αριστερής Ενότητας προς τις υπόλοιπες δυνάμεςι της φοιτητικής αριστεράς για ενότητα στη δράση μπροστά στο μέτωπο της εκπαίδευσης και τη διάλυση του ασφαλιστικού.

Ταυτόχρονα, πρέπει να παρεμβαίνουμε με αντίστοιχους κινηματικούς όρους και στο εσωτερικό των σχολών, δηλαδή στα όργανα που λαμβάνουν τις αποφάσεις (σύγκλητοι, ΓΣ τμημάτων) και από τα οποία περνάει η εκπαιδευτική αναδιάρθρωση. Πρέπει οι φοιτητικοί σύλλογοι να λαμβάνουν αποφάσεις για μαζικές παραστάσεις διαμαρτυρίας σε κάθε περίπτωση που επιχειρείται να εφαρμοστεί μια αντιεκπαιδευτική διάταξη και να πιέζουν για να μην εφαρμοστεί ο νόμος πλαίσιο σε καμία σχολή και σε κανένα ίδρυμα. Ακόμα και αν αυτό δεν είναι εφικτό, θα πρέπει η Αριστερή Ενότητα να βρίσκεται εκεί για να αποτρέπει με κάθε μέσο τέτοιες αποφάσεις, σε περιπτώσεις που διακυβεύεται η εφαρμογή των αναδιαρθρωτικών νόμων και στο βαθμό που έχουν ανοίξει μέσα σε συλλογικές διαδικασίες και σε συνδυασμό με μαζική κινηματική πρακτική υπενθυμίζοντας στους υπερασπιστές της αναδιάρθρωσης ότι όταν κρινόταν ο νόμος πλαίσιο από τις διαδικασίες της εκπαιδευτικής κοινότητας όλο το προηγούμενο διάστημα, τόσο οι φοιτητικοί σύλλογοι όσο και οι εκπαιδευτικοί είχαν πάρει καταδικαστικές αποφάσεις.

Εκτός αυτού, πρέπει να αρχίσουμε να διατυπώνουμε και επιθετικά ριζοσπαστικά αιτήματα στο εσωτερικό των συλλόγων, τα οποία θα χτυπούν την επικρατούσα αντίληψη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες για πραγματικά δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση και θα μπορέσουν να συσπειρώσουν ξανά τους φοιτητές. Η απαίτηση για αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση τουλάχιστον στο 5% του ΑΕΠ, αύξηση της χρηματοδότησης για την έρευνα και απεμπλοκή της έρευνας από τα επιχειρηματικά συμφέροντα αλλά και συμμετοχή φοιτητών και εργαζομένων στην οικονομική διαχείριση αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Θα πρέπει να απαιτήσουμε την εξάλειψη κάθε είδους ελαστικής απασχόλησης και τη μονιμοποίηση όλων των εργαζομένων στα ιδρύματα. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να απαντήσουμε στη δημιουργία αποφοίτων πολλών ταχυτήτων που ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο με αποτέλεσμα τη συμπίεση όλων προς τα κάτω.

Ασφαλιστικό

Η προσπάθεια της κυβέρνησης για αλλαγή του ασφαλιστικού μας αφορά όλους, σαν αυριανούς εργαζόμενους. Πρόκειται για τη σημαντικότερη προσπάθεια αποδόμησης των κεκτημένων των εργαζομένων τα τελευταία χρόνια και ήδη αυτό έχει γίνει κατανοητό. Η προσπάθεια περικοπής συντάξεων, αύξησης ορίων ηλικίας, μείωσης των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων (που κυρίως θα πλήξει τις γυναίκες), περιστολής βαρέων και ανθυγειινών και ενοποίησης ταμείων έχει πυροδοτήσει σφοδρές αντιδράσεις. Οι εργαζόμενοι καλούνται να πληρώσουν για ακόμα μια φορά τα χρέη κράτους και εργοδοσίας προς τα ταμεία. Η πανελλαδική απεργία στις 12 Δεκέμβρη ήταν σταθμός και έδειξε ότι ο λαός θα αντισταθεί στις κυβερνητικές πολιτικές, οι οποίες αποτελούν συνέχεια των πολιτικών του ΠΑΣΟΚ και έχουν ως αφετηρία την εφαρμογή του νόμου Ρέππα που μειώνει τις συντάξεις. Θα πρέπει να είμαστε παρόντες για να αγωνιστούμε για το μέλλον μας, για να συνδεθεί το φοιτητικό κίνημα με το εργατικό, να αναδείξουμε τη σχέση του ασφαλιστικού με την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων. Είναι σημαντικό η μελλοντική γενιά των εργαζομένων, η γενιά που επιχειρείται να είναι πολυδιασπασμένη και να μην έχει δικαιώματα, να μάθει να αγωνίζεται και σε αυτό το επίπεδο.

Επιπλέον, η νεοφιλελεύθερη επίθεση συνεχίζεται σε πολλά κοινωνικά μέτωπα. Η πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων συνεχίζεται (ΔΕΚΟ, Ολυμπιακή, λιμάνια). Σε αυτή τη συνολική επίθεση, πρέπει να απαντήσουμε συνολικά. Επομένως, επιδιώκουμε τη σύνδεση με τις πρωτοβουλίες που αντιστέκονται στην κυβερνητική πολιτική.

Για την Αριστερή Ενότητα

Η αριστερή ενότητα δημιουργήθηκε μέσα από τους αγώνες του φοιτητικού κινήματος, αποτελεί συμπύκνωση της εμπειρίας του και συμπέρασμα ότι η αριστερά πρέπει να κινείται ενωμένη για να νικά. Πάνω σε αυτή τη βάση θα πρέπει να κινηθούμε προς την εμβάθυνση των διαδικασιών της στη βάση των κοινών μαζεμάτων ανά σχολή, στη λογική της αυτονομίας, με γνώμονα την παραγωγή πολιτικής από τα σχήματα ενιαία και από τα κάτω, χωρίς αυτό να καταργεί την υπόσταση του κάθε χώρου. Παρά τα όποια προβλήματα υπήρξαν και είναι λογικό να υπάρχουν σε κάθε νέο εγχείρημα, πρέπει να συνεχίσουμε να προσπαθούμε να λειτουργήσουμε καλύτερα, να παράξουμε καλύτερα αποτελέσματα και να αρχίσουμε να επιτυγχάνουμε τους στόχους τους οποίους είχαμε θέσει και στην ιδρυτική διακήρυξη. Ξέρουμε ότι διαφωνίες υπήρξαν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, εξάλλου αν δεν υπήρχαν θα ανήκαμε όλοι στον ίδιο χώρο. Θα πρέπει λοιπόν να συζητήσουμε επί της ουσίας και στη βάση της συναίνεσης να μπορέσουμε να προχωρήσουμε αυτά που μας ενώνουν, όχι για το καλό της Αριστερής Ενότητας απλά, αλλά γιατί αντιλαμβανόμαστε το ρόλο που καλείται να επιτελέσει.

Η Αριστερή Ενότητα πρέπει να στηρίζει τη συμμετοχή των φοιτητών στα ζητήματα των σχολών. Δε θέλουμε, δε μπορούμε και δεν πρέπει να είμαστε μια αυτόκλητη φωτισμένη μειοψηφία των φοιτητών που γενικώς πιστεύει πως υπερασπίζεται τα δικαιώματά τους ερήμην τους. Αντίθετα, οφείλουμε να συσπειρώσουμε τους φοιτητές έτσι ώστε στο σύνολό τους να επιδιώκουν την υπεράσπιση των συμφερόντων τους, όπως εκφράζονται μέσα στο φοιτητικό κίνημα και τις αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων. Αυτό είναι άλλωστε η ουσία της Αριστεράς: Λήψη αποφάσεων μέσω μαζικής συμμετοχής στους κοινωνικούς χώρους

Προτείνουμε προς τις συνελεύσεις της Αριστερής Ενότητας σε όλη την Ελλάδα τη διεξαγωγή πανελλαδικού διήμερου στην Αθήνα 22-23 Μάρτη. Παράλληλα, οι κατά τόπους συνελεύσεις καλούνται να συζητήσουν και πάνω στη διαδικασία του διημέρου (π.χ. ως προς την ύπαρξη θεματικών επιτροπών, τρόπου διεξαγωγής της συνελευσιακής διαδικασίας ή οτιδήποτε άλλο)