Τι είναι η πρόταση που ξεσήκωσε την καλοκαιρινή φοιτητική θύελλα;

Ο νόμος πλαίσιο για τα Πανεπιστήμια, είναι ο νόμος που καθορίζει τους όρους λειτουργίας, τις σχέσεις ανάμεσα στα ιδρύματα και την κεντρική εξουσία, την αυτοδιοίκηση ή όχι των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, τον καθορισμό της οικονομικής τους πολιτικής, τη φοιτητική ιδιότητα κλπ. Ο προηγούμενος νόμος πλαίσιο ήταν ο νόμος 1268 του 1982. Ψηφίστηκε από το ΠΑΣΟΚ, υποστηρίχτηκε από το ΚΚΕ και την ΚΝΕ στους φοιτητικούς χώρους. Αντικατέστησε ένα προηγούμενο αντιδραστικό (χουντικό) πλαίσιο λειτουργίας, έβαλε όμως τα ελληνικά ΑΕΙ στο δρόμο του εκσυγχρονισμού και της αναδιάρθρωσης, άνοιξε την πόρτα στην σημερινή εντατικοποίηση, εμπορευματοποίηση, στα ευρωπαϊκά προγράμματα, στην εμπορική διαπλοκή.

Η ΝΔ σαν κυβέρνηση και αφού βλέπει ότι πέρασε βασικές ρυθμίσεις χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα (αξιολόγηση, ΙΔΒΕ, ΔΟΑΤΑΠ), θέλησε να ολοκληρώσει την αντιδραστική της πολιτική και με μια συνολική αλλαγή στο ισχύον καθεστώς των ΑΕΙ και ΤΕΙ. Υπολόγιζαν όμως χωρίς τον ξενοδόχο, δηλαδή τους άμεσα ενδιαφερόμενους φοιτητές.

Όταν η Υπουργός και η ίδια η κυβέρνηση ανακοίνωσαν στις αρχές Ιούνη, εν μέσω εκατοντάδων φοιτητικών καταλήψεων, ότι θα καταθέσουν μια καινούρια εκδοχή του σχεδίου νόμου για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ, θα πίστευε κανείς ότι κάτι θα αλλάξει.

Η κυβέρνηση όμως δεν μας έχει απλά για αφελείς, μας έχει για ηλίθιους.

Στις 22 Ιούνη η νέα πρόταση δημοσιεύεται στις εφημερίδες και στο site του Υπουργείου. Και είναι απλά… μια επανάληψη των αρχών του νεοφιλελευθερισμού: Προσφέρουν το Πανεπιστήμιο στους νόμους της αγοράς, και ταυτόχρονα βάζουν υπό διαπραγμάτευση το άσυλο, τη φοιτητική ιδιότητα, το φοιτητικό συνδικαλισμό.

Τι προβλέπει η νέα πρόταση του Υπουργείου Παιδείας;

1. Καταργούνται παράγραφοι του σημερινού άρθρου 1 που ορίζουν ότι «το κράτος έχει υποχρέωση να παρέχει την ανώτατη εκπαίδευση σε κάθε Έλληνα πολίτη που το επιθυμεί»… «τα ΑΕΙ είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου πλήρως αυτοδιοικούμενα». Ενώ η αποστολή των ΑΕΙ από «το να συντείνουν στη διαμόρφωση υπεύθυνων ανθρώπων με επιστημονική, κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική συνείδηση» (στον ισχύον νόμο) μετατρέπεται σε «επιστημονική, επαγγελματική και πολιτιστική επάρκεια» (στην κυβερνητική πρόταση). Η «συνείδηση» μετατρέπεται σε «επάρκεια» και ο πολιτικός και κοινωνικός ρόλος της εκπαίδευσης καταργείται!

2. Αλλάζει ο χαρακτήρας του ασύλου και οι περιορισμοί για την άρση του ασύλου (άρθρο 3). Στον σημερινό νόμο, το άσυλο αίρεται μόνον όταν «διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα» ή «αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής». Στον νέο νόμο το άσυλο αίρεται εάν κάποιος παρεμποδίζει το δικαίωμα «στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών των ΑΕΙ». Δηλαδή μια φοιτητική κατάληψη που παρεμποδίζει την εργασία των καθηγητών θα είναι λόγος άρσης του ασύλου και εισβολής των ΜΑΤ. Κατά την κυβέρνηση το άσυλο πρέπει να μας προστατεύει από τους αγώνες και όχι από την κρατική παρέμβαση!

3. Το άσυλο θα αίρεται όχι με ομόφωνη απόφαση πρύτανη – μελών ΔΕΠ – φοιτητών (της μέχρι σήμερα τριμερούς επιτροπής ασύλου), αλλά με απλή πλειοψηφία από το Πρυτανικό Συμβούλιο (τη διοίκηση του κάθε ΑΕΙ). Παράλληλα το άσυλο δεν θα αφορά κανένα μη φοιτητή ή πανεπιστημιακό αφού περιορίζεται αποκλειστικά στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Τέλος το εξάμηνο θα χάνεται με την παραμικρή κινητοποίηση, αφού το υπουργείο θέλει να δεσμεύσει κάθε σχολή με ελάχιστο όριο 13 εβδομάδες απρόσκοπτης λειτουργίας, αντί για τις σημερινές 10.

4. Εισάγεται ο θεσμός του μάνατζερ ή «οικονομικού διευθυντή» (άρθρο 6) ο οποίος θα διορίζεται από τον υπουργό, θα αποτελεί το μακρύ χέρι της κυβέρνησης σε διοικητικές και οικονομικές λειτουργίες και προφανώς θα καθορίζει ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια στη λειτουργία των ΑΕΙ.

5. Η συμμετοχή παρατάξεων στη συνδιοίκηση αντικαθίσταται από την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στην εκλογή οργάνων (άρθρο 8). Περιορίζεται ο ρόλος των φοιτητικών παρατάξεων, που όμως οι ίδιες οι κυβερνήσεις έθρεψαν σαν μεσάζοντες ή νταβατζήδες των φοιτητών. Ο στόχος της κυβέρνησης δεν είναι ένα Παν/μιο με φοιτητικό συνδικαλισμό (υπό την κυριαρχία έστω της ΔΑΠ ή της ΠΑΣΠ), αλλά ένας αποστειρωμένος από την πολιτική χώρος. Παραμένει αίτημα για το φοιτητικό κίνημα η καταγγελία των οργάνων συνδιοίκησης και η ψευδαίσθηση συμμετοχής που προσφέρουν.

6. Ο φοιτητής που υπερβαίνει κατά το μισό τα χρόνια σπουδών, θα χάνει τη φοιτητική ιδιότητα (άρθρο 13). Η κυβέρνηση και τα δημοσιογραφικά και ακαδημαϊκά παπαγαλάκια της έχουν λυσσάξει: «Φταίνε οι αιώνιοι φοιτητές». Γιατί φταίνε όμως; Ούτε κοστίζουν οικονομικά, ούτε πάσο δικαιούνται, ούτε βιβλία παίρνουν. Γιατί όλη αυτή η φασαρία; Απλά για να εντατικοποιηθούν οι σπουδές ακόμη περισσότερο, για να κολλεγιοποιηθούν πλήρως τα ΑΕΙ, για να πιεστεί ο ήδη πιεσμένος φοιτητικός κόσμος, για να απορριφθούν οι οικονομικά ασθενέστεροι ή οι άτακτοι, οι πολιτικοποιημένοι ή οι αδιάβαστοι… Εφεύραν το ανύπαρκτο πρόβλημα των «αιώνιων φοιτητών» για να φτιάξουν ΑΕΙ ησυχίας, τάξης, εντατικής μελέτης, υποταγής και πειθάρχησης. Καταναγκαστικά εισάγεται επιπλέον σύστημα προαπαιτούμενων μαθημάτων (άρθρο 13).

Ποια πράγματα θέλει να πετύχει το θεσμικό πλαίσιο της ΝΔ;

Πρώτος και βασικός στόχος η εμπορευματοποίηση - επιχειρηματικοποίηση του Παν/μιου. Η πρόταση για μάνατζερ, η αναίρεση του δημόσιου χαρακτήρα, η απαλοιφή της πολιτικής και κοινωνικής αποστολής, η μείωση των κρατικών δαπανών.

Δεύτερο, να χτυπήσει τον χαρακτήρα των ΑΕΙ και ΤΕΙ σαν χώρους που έχουν πολιτική σχέση και αναφορά. Ενορχηστρωμένη χρόνια αυτή η προπαγάνδα θέλει να περιορίσει το χαρακτήρα του ασύλου στην «ακαδημαϊκή του έννοια» γιατί «σήμερα έχουμε δημοκρατία» άρα άσυλο σε πολιτικές πράξεις δεν χρειάζεται. Η αστυνομία έτσι και αλλιώς στην πράξη έχει καταντήσει το άσυλο κουρελόχαρτο. Ο τελικός στόχος είναι να κλαδευτεί οποιαδήποτε σχέση ανάμεσα στην ακαδημαϊκή ζωή και την πολιτική και κοινωνική δράση.

Τρίτο, να χτυπήσει τη φοιτητική ιδιότητα. Αυτό υπηρετεί η σπέκουλα για τους αιώνιους φοιτητές. Προβάλουν τη βιτρίνα του τεμπέλη και ρέμπελου φοιτητή που κοπροσκυλιάζει και τρώει τα λεφτά του μπαμπά σε φραπέδες και ξενύχτια. Αυτό το σύστημα δεν χρειάζεται ένα φοιτητή που να έχει χρόνο, να έχει ζωή και ενδιαφέροντα. Χρειάζεται ένα φοιτητή – μοντέλο του αυριανού εργαζόμενου.

Τέταρτος στόχος είναι ο φοιτητικός συνδικαλισμός. Ακόμη και στην ξεπεσμένη και εκφυλισμένη σημερινή του μορφή, ο φοιτητικός συνδικαλισμός «μυρίζει» πολιτική, παραπέμπει σε πράγματα δυσάρεστα για την εξουσία. Ο αστισμός δεν αρκείται στην πολιτική κυριαρχία των ΔΑΠ και ΠΑΣΠ στα Παν/μια. Επιδιώκει τη διαμόρφωση νέων γενιών απολίτικων και αμόρφωτων κοινωνικά.

Συνολικά το νέο θεσμικό πλαίσιο αποτελεί μια αντιδραστική τομή και μια συνολική αντιλαϊκή, αντικοινωνική αναθεώρηση. Έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία από τους μέχρι σήμερα κυβερνητικούς νόμους γιατί ορίζει το συνολικό πλαίσιο, τον τρόπο λειτουργίας, τον ίδιο το χαρακτήρα, τη φύση και την ουσία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Μαζί με την αναθεώρηση του Συντάγματος και την απευθείας ίδρυση ιδιωτικών Παν/μιων ολοκληρώνουν το ακραία νεοφιλελεύθερο έργο της ΝΔ στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η «νέα» έκδοση του προσχεδίου νόμου βρίσκεται στο site του Υπουργείου Παιδείας:

http://www.ypepth.gr/el_ec_home.htm

Στην ιστοσελίδα της ΠΟΣΔΕΠ μπορείτε να βρείτε αρκετές επισημάνσεις και παρατηρήσεις για το Προσχέδιο Νόμου του Υπουργείου:

http://www.ntua.gr/posdep/Dialogos/PublicUniv/index.htm