Ένα Πανεπιστήμιο στην υπηρεσία της αγοράς

Αποστολή των ΑΕΙ: Απαλείφεται ο όρος «Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου» για τα ΑΕΙ που υπήρχε στο νόμο πλαίσιο του 1982, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, προδίδοντας την πρόθεση του Υπουργείου να αποτελέσει ο νόμος αυτός τον εκτελεστικό νόμο του αναθεωρημένου άρθρου 16. Επιπλέον η φράση «να συντείνουν στη διαμόρφωση υπευθύνων ανθρώπων με επιστημονική, κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική συνείδηση και να παρέχουν τα απαραίτητα εφόδια που θα εξασφαλίζουν την άρτια κατάρτισή τους για επιστημονική και επαγγελματική σταδιοδρομία» αντικαθίσταται με «επιστημονική, επαγγελματική και πολιτιστική επάρκεια» δείχνοντας έτσι τη μετατροπή της εκπαίδευσης σε ένα χώρο αποστειρωμένο από τη πολιτική και που προετοιμάζει τον απόφοιτο να ενταχθεί στη παραγωγή όχι με «άρτια κατάρτιση για επιστημονική και επαγγελματική σταδιοδρομία» αλλά μόνο με «επάρκεια» πάνω στο αντικείμενο.

Τετραετή αναπτυξιακά προγράμματα: Κάθε ΑΕΙ υποχρεούται να «συντάσσει τετραετές ακαδημαϊκό-αναπτυξιακό πρόγραμμα» που θα κινείται στη κατεύθυνση της συνθήκης της Μπολόνια… «ιδιαίτερα με τις εξελίξεις και τις προοπτικές στον ακαδημαϊκό χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», (βλέπε 2 κύκλους σπουδών, αξιολόγηση) …που θα περιγράφει συγκεκριμένα τον τρόπο εύρεσης χρημάτων πέρα από τον κρατικό προϋπολογισμό. «Στον προγραμματισμό της χρηματοδότησης από άλλες πηγές, εκτός του κρατικού προϋπολογισμού» οι οποίες θα μπορούν να είναι δίδακτρα σε μεταπτυχιακά, ή ακόμη και προπτυχιακά όπως δήλωσε ο αγαπητός της Γιαννάκου, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Κ.Μπαγιάτης. Επίσης, «λαμβάνεται υπόψη, ιδίως, η συμμόρφωση προς τα αποτελέσματα της διαδικασίας αξιολόγησης, σύμφωνα με τον ν.3374/2005» δηλαδή πλέον συνδέεται με το πιο άμεσο τρόπο η αξιολόγηση-κατηγοριοποίηση των τμημάτων-φοιτητών με τη κρατική χρηματοδότηση.

Συγγράμματα, Υποτροφίες, Φοιτητική Μέριμνα: Πλέον ορίζεται «προμήθεια αριθμού συγγραμμάτων ίσου με τον αριθμό των υποχρεωτικών και επιλεγόμενων μαθημάτων που απαιτούνται για την λήψη του πτυχίου». Δηλαδή μόνο ένα δωρεάν σύγγραμμα ανά μάθημα την ίδια στιγμή που σε πολλά μαθήματα χρειάζονται περισσότερα. Αντί καλύτερης φοιτητικής μέριμνας εισάγονται οι «ανταποδοτικές υποτροφίες» (μαύρη εργασία στις σχολές), ή «άτοκα εκπαιδευτικά δάνεια από πιστωτικά ιδρύματα της χώρας (Τράπεζες) που επιθυμούν, εφόσον έχουν εξεταστεί με επιτυχία σε όλα τα υποχρεωτικά μαθήματα του προηγούμενου εξαμήνου από το εξάμηνο στο οποίο φοιτούν και δεν έχουν υπερβεί τον ανώτατο χρόνο σπουδών». Εισχώρηση του τραπεζικού κεφαλαίου στην Παιδεία όταν ο μισός λαός τρέχει στην αποπληρωμή των δανείων.

Ένα Πανεπιστήμιο υποταγμένο στην κεντρική εξουσία

Χρηματοδότηση: Σε περίπτωση που κάποιο ΑΕΙ δεν συμμορφώνεται θα υπάρχουν κυρώσεις: «Εάν με ευθύνη του ΑΕΙ δεν υπάρξει τετραετές ακαδημαϊκό-αναπτυξιακό πρόγραμμα, αναστέλλεται κάθε κρατική χρηματοδότηση προς το ΑΕΙ»… «Τα ΑΕΙ επιχορηγούνται από το Κράτος για την εκπλήρωση της αποστολής τους με βάση γενικές αρχές που καθορίζονται σε συνεργασία μεταξύ Κράτους και ιδρυμάτων, λαμβανομένων υπόψη και των τετραετών ακαδημαϊκών-αναπτυξιακών προγραμμάτων τους και των προγραμματικών συμφωνιών». Δηλαδή χρηματοδότηση υπό όρους. Ή ακόμη θα μεταφέρονται από «ΑΕΙ σε ΑΕΙ πόροι που έχουν συμπεριληφθεί στο τετραετές ακαδημαϊκό-αναπτυξιακό πρόγραμμα τους, εφόσον παρουσιάζονται καθυστερήσεις στην εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών». Αν δεν μπουν δίδακτρα και εταιρείες στις σχολές, θα αφαιρούνται χρήματα από το συγκεκριμένο ΑΕΙ και θα πάνε σε άλλο που συμπεριφέρεται «καλύτερα».

Manager: «Γραμματέας» του Ιδρύματος για την «καλύτερη εξυπηρέτηση του έργου των οργάνων και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό και διεύθυνση του έργου των οικονομικών και διοικητικών υπηρεσιών του ΑΕΙ». Manager όπως και σε κάθε επιχείρηση, ο οποίος επιπλέον θα είναι και ο τοποτηρητής του υπουργείου στις σχολές με την «χωρίς ψήφο συμμετοχή του στη Σύγκλητο και το Πρυτανικό Συμβούλιο». «Τη μέριμνα για την εκτέλεση των αποφάσεων των συλλογικών οργάνων του Α.Ε.Ι. και την τήρηση του εσωτερικού κανονισμού του» και σε περίπτωση μη υλοποίησης του συγκεκριμένου τετραετούς συμφώνου θα ενημερώνεται το υπουργείο για να λειτουργήσει αναλόγως.

Εσωτερικός Κανονισμός: «ύστερα από γνώμη του ΕΣΥΠ, εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, καταρτίζεται πρότυπος Γενικός Εσωτερικός Κανονισμός λειτουργίας των ΑΕΙ», εάν κάποιο ΑΕΙ δεν τον τηρήσει ή δεν καταρτίσει οικείο Εσωτερικό Κανονισμό, «απαγορεύεται η έκδοση κάθε διοικητικής πράξης για προκήρυξη θέσεων μελών ΔΕΠ, διορισμό κάθε είδους προσωπικού ή άλλες κανονιστικές πράξεις ή αποφάσεις ζωτικού ενδιαφέροντος που αφορούν το συγκεκριμένο ΑΕΙ».

Ένα Πανεπιστήμιο χωρίς αγώνες και κινήματα

Άσυλο: Πλέον η έννοια του ασύλου χάνει την ισχύ και τον ιστορικό της ρόλο αφού γίνεται σχεδόν ανέκδοτο. «Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για …τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των ΑΕΙ, και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει». Άρα σε περίπτωση που κάποιος φοιτητικός σύλλογος προχωρήσει σε καταλήψεις προκειμένου να απαιτήσει τα δικαιώματα του, θα θίγεται το δικαίωμα στην «εργασία» των καθηγητών και του διοικητικού προσωπικού και έτσι θα αίρεται το άσυλο. Το Πρυτανικό Συμβούλιο γίνεται το αρμόδιο όργανο στη θέση της τριμελούς επιτροπής ασύλου που όριζε ο νόμος 1268 ως το όργανο που θα αποφασίζει για την άρση του ασύλου και μάλιστα με απλή πλειοψηφία και όχι ομοφωνία όπως ορίζονταν παλιότερα. «Το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του ΑΕΙ στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα ΤΕΙ». Επομένως μπορεί ένα αμφιθέατρο να καλύπτεται από το άσυλο, αλλά όχι η Εστία, ο διάδρομος, το προαύλιο…

Εσωτερικός Κανονισμός: Μεταξύ άλλων ορίζει «τις προϋποθέσεις της δυνατότητας συμμετοχής των φοιτητών σε όλες τις εξεταστικές περιόδους», και επιπλέον «κάθε εξάμηνο διαρκεί τουλάχιστον δεκατρείς (13) πλήρεις εβδομάδες διδασκαλίας» αντί 10 ή 11 που ήταν μέχρι σήμερα. Άρα λοιπόν αλυσίδες, περιορισμοί μεταφοράς εξεταζόμενων μαθημάτων, υπερεντατικοποίηση και αν κάποιο ΑΕΙ αρνηθεί αναστέλλεται η λειτουργία του. Κυρίως: απαγόρευση καταλήψεων, αποχών, απεργιών για πάνω από δύο βδομάδες, αφού με άκαμπτο και αυταρχικό πλαίσιο, το υπουργείο απαγορεύει παράταση εξαμήνου, και άρα θα επιβάλει σε κάθε σχολή που δεν συμπληρώνει τις 13 εβδομάδες αναγκαστική απώλεια εξαμήνου.

Για περισσότερα δείτε την τοποθέτηση της Ε.Γ. της ΠΟΣΔΕΠ για το τι δημιουργεί και πώς μπορεί να μπλοκαριστεί ο νέος νόμος πλαίσιο στο www.ntua.gr/posdep/APOFASEIS/2007-03-29_EG.doc

Βαγγέλης Σπάθας, Βόλος