Στις 2 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι η Ελλάδα παραβιάζει το κοινοτικό δίκαιο μην αναγνωρίζοντας ως ισότιμα τα διπλώματα των ΙΕΚ, με το σκεπτικό ότι κάποια εξ' αυτών συνεργάζονται με πανεπιστήμια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επομένως η μη αναγνώριση της ισοτιμίας παραβιάζει τη κοινοτική νομοθεσία. Ουσιαστικά η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί να αναγνωριστούν ως αντίστοιχα με τα ελληνικά πανεπιστήμια. Δίνει μάλιστα στην ελληνική κυβέρνηση διορία για να προχωρήσει στην ισοτίμηση, ενώ αν δεν το κάνει, θα της επιβάλλει πρόστιμο.

Για τη ρύθμιση που πρέπει να κάνει η ελληνική κυβέρνηση, υπάρχει ένα σημαντικό εμπόδιο. Το άρθρο 16 του συντάγματος απαγορεύει την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων. Αλλά αυτό δεν φαίνεται να την απασχολεί. Είναι το άρθρο που πάσχισαν πολύ να το καταργήσουν όλη την προηγούμενη χρονιά. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η παράκαμψή του ισοδυναμεί με κατάργησή του.

Γιατί ουσιαστικά η ρύθμιση αυτή βάζει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια από την πίσω πόρτα, δηλαδή χαρακτηρίζει τα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια ισότιμα με αυτά του κράτους. Τα πτυχία τους, ανεξάρτητα από το αν αυτά θα ονομάζονται πανεπιστήμια ή όχι, θα είναι ισότιμα με αυτά ενός δημόσιου πανεπιστημίου.

Και κάνει πολύ ευτυχισμένο τον υπουργό παιδείας Ε. Στυλιανίδη μια ρύθμιση που επιτρέπει την λειτουργία ιδιωτικών σχολών ισοδύναμων με τα ελληνικά πανεπιστήμια. Κάνει πολύ ευτυχισμένη την κυβέρνηση αφού μπορεί δια της πλαγίας και χωρίς συνταγματική αναθεώρηση, να αναθεωρήσει το άρθρο 16.

Δεν τους απασχολεί καθόλου το ότι μέχρι πριν λίγους μήνες διαδήλωναν χιλιάδες φοιτητές, που φώναζαν ότι αυτό που χρειάζονται δεν είναι ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά πραγματικά δωρεάν και δημόσια παιδεία. Ότι υπήρξε ένα ξέσπασμα ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας που αντιτάχθηκε στην αναθεώρηση του άρθρου 16 και αυτό ήταν που αχρήστευσε την προσπάθειά τους για συνταγματική αναθεώρηση.

Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι προχωρήσουν στην αναγνώριση των ιδιωτικών πανεπιστημίων πάση θυσία, και να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα των πολυεθνικών, αυτών που πωλούν διπλώματα και τίτλους σπουδών, πολύ περισσότερο από ότι τους ενδιαφέρει το δικαίωμα του λαού για δημόσια και δωρεάν παιδεία.

Μπορεί σύμφωνα με τα λεγόμενά τους το εθνικό δίκαιο να είναι ανώτερο από το κοινοτικό, όπως υποστήριζαν σε όλους τους τόνους για το νόμο του βασικού μετόχου, αλλά όταν η προτροπή μετατρέπεται σε εντολή, λίγα πράγματα μπορούν να κάνουν. Και ακόμη λιγότερα, όταν δεν θέλουν να κάνουν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Βρυξέλλες λειτουργούν ως εντολείς. Και οι ελληνικές κυβερνήσεις ως εντολοδόχοι. Άλλωστε δεν διαφωνούν σε τίποτε. Είναι και ένας εύσχημος τρόπος να πουν ότι δεν έχουν ευθύνη, ότι θα …ήθελαν να υπερασπιστούν τα λαϊκά δικαιώματα και το Σύνταγμα, αλλά η ΕΕ επιβάλλει πρόστιμα και δεν μπορούμε αλλιώς. Πρόσφατο παράδειγμα η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης για τις γυναίκες, στο όνομα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την …ισότητα των δύο φίλων. Δείτε υποκρισία: θυμούνται την ισότητα για να καταργήσουν τις ελάχιστες ευνοϊκές ρυθμίσεις (συνταξιοδότηση), ενώ δεν δίνουν δεκάρα για τις άπειρες αρνητικές διακρίσεις (χαμηλότερος μισθός, χειρότερες θέσεις, σεξισμός, αποκλεισμός, υποτίμηση, μακροχρόνια ανεργία, καμιά οικονομική προστασία).

Η κυβέρνηση πιέζεται, γιατί βλέπει ότι δεν περνάει το δικό της στην παιδεία, γιατί οι βασικές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει απέναντι στην ΕΕ και στο κεφάλαιο, σε έναν σημαντικό βαθμό, δεν έγιναν πράξη.

Ξέρει, ότι το ελληνικό πανεπιστήμιο είναι μια παραφωνία στην Ευρώπη, και κάνει ότι περνάει από το χέρι της για να το διορθώσει. Η ανώτατη και ανώτερη εκπαίδευση στην Ελλάδα είναι χώρος όπου δεν έχει κυριαρχήσει ολοκληρωτικά η ιδιωτική πρωτοβουλία. Υπάρχει λοιπόν ένα τεράστιο περιθώριο για κέρδος. Και δυσανασχετεί για τον «αναχρονισμό» του άρθρου 16 που προβλέπει αποκλειστικά δημόσια πανεπιστήμια.

Αυτή η χωρίς ντροπή παρέμβαση των Βρυξελλών σε ένα ζήτημα που ακόμη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρείται εθνικό (άρα δεν ισχύουν οι ευρωπαϊκές ντιρεκτίβες), αυτό της παιδείας, είναι μια λύση. Από τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση απέτυχε, έστω προσωρινά, να μεταρρυθμίσει πλήρως την παιδεία προς όφελος του ιδιωτικού κεφαλαίου, έρχεται η Ευρώπη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά τους.

Το ζήτημα των ιδιωτικών πανεπιστημίων δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται. Η κυβέρνηση τώρα όμως προβάλλει το μάταιο της αντίστασης ενάντια σε μια ευρωπαϊκή οδηγία.

Αλλά φαίνεται να ξεχνά ότι η προηγούμενη απόπειρα της απέτυχε, και απέτυχε γιατί ολόκληρη η εκπαιδευτική κοινότητα αντέδρασε και απαίτησε να αποσύρει τα σχέδιά της. Ξέρουμε γιατί παλέψαμε και εξακολουθούμε να το υπερασπιζόμαστε.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η κυβέρνηση θέλει τη ρεβάνς από την ήττα της στην προσπάθεια αναθεώρησης του άρθρου 16. Ότι έχει βαλθεί να ακυρώσει όλο τον αγώνα φοιτητών και εκπαιδευτικών, σημείο προς σημείο, αίτημα προς αίτημα. Θα μας ξαναβρούν μπροστά τους.

Βασίλης Καφετζόπουλος, Ηράκλειο